Aktualności

Jak uregulować kontakty z dzieckiem kiedy rodzice żyją osobno???

By 10 sierpnia 2017 No Comments

Dzisiaj zaprezentuje Państwu podstawowe zagadnienia dotyczące kontaktów z dziećmi rodziców, którzy żyją w rozłączeniu.

Kontakty z dziećmi są uregulowane w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Zasadą jest, że każde z rodziców ma prawo do kontaktu z dzieckiem. Prawo do kontaktu rodzica z dzieckiem jest niezależne od władzy rodzicielskiej. Co to oznacza w praktyce? Otóż rodzic może być pozbawiony władzy rodzicielskiej, może ją mieć ograniczoną ale i tak będzie miał prawo do kontaktów z dzieckiem.

Pojęcie kontaktów z dzieckiem wydawać się może oczywiste, ale czym jest w świetle prawa ?

Kontakty stanowią nie tylko przejaw osobistych uprawnień rodziców, ale przede wszystkim jest to prawo dziecka rozłączonego z jednym lub obojgiem rodziców do utrzymywania z nimi regularnych i bezpośrednich kontaktów. Prawo to ma chronić lub budować więź dziecka z rodzicem, ma zaspokoić emocjonalną potrzebę dziecka, dawać mu poczucie posiadania korzeni. Prawo to jest tak istotne, że zostało uregulowane nawet w Konwencji o Prawach Dziecka. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem, bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie ze środków porozumiewania się na odległość.

Często w naszej praktyce zawodowej pojawia się pytanie czy aby uregulować kontakty z dzieckiem należy mieć orzeczony rozwód? Rozwiązanie związku małżeńskiego nie jest elementem koniecznym do uzyskania odpowiedniego orzeczenia o kontaktach z dzieckiem.  Sąd orzeka o kontaktach z dzieckiem, wtedy kiedy rodzice żyją w rozłączeniu (niezależnie od tego czy byli lub są małżeństwem), tzn dziecko przebywa na stałe u jednego z nich i nie mogą jednocześnie dojść do porozumienia w kwestii utrzymywania kontaktów. To samo dotyczy sytuacji gdy dziecko  nie przebywa na stałe u żadnego z rodziców, a pieczę nad nim sprawuje opiekun lub gdy zostało umieszczone w rodzinie zastępczej bądź placówce opiekuńczo wychowawczej.

W przypadku kiedy następuje rozwiązanie związku małżeńskiego, a strony mają małoletnie dzieci Sąd rozstrzyga o kontaktach z dziećmi w wyroku rozwodowym.  Określa wówczas w jakich dniach i godzinach rodzic, który z dzieckiem nie mieszka może się z synem lub córką spotykać. Określa u kogo spędza się święta i na którą część wakacji rodzic może zabrać dziecko.

Zadajmy sobie pytanie czy w rozwodzie można zaniechać takiego orzeczenia? Otóż  można. Po pierwsze sąd na zgodny wniosek stron nie orzeknie o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem, ale tu uwaga – muszą się zgodzić obie strony.  Istnieje druga możliwość tzn. rodzice przedstawią pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie które musi być zgodne z dobrem dziecka. Nawet jednak brak w wyroku w sprawie o rozwód ustalenia kontaktów z dzieckiem nie pozbawia rodzica prawa do spotykania się dzieckiem. Owo uregulowane prawo wskazuje po prostu dni i godziny kiedy dziecko powinno być z rodzicem, z którym na stałe nie mieszka. Gdy brak jest takiego rozstrzygnięcia sądu – rodzice powinni się mówiąc kolokwialnie – dogadać.

Nieraz zadajemy sobie pytanie jak często można spotkać się z dzieckiem? Czy są jakieś ograniczenia?

W sytuacji gdy rodzice się dogadują i potrafią dostosować do swoich potrzeb godziny spotkań oczywiście problemu nie ma.

A co zrobić gdy rodzice nie potrafią się porozumieć? W takim wypadku to sąd ustali częstotliwość kontaktów z dzieckiem, oczywiście uwzględniając rytm życia rodziców i dziecka oraz kierując się jego dobrem. Trzeba więc sądowi powiedzieć, jak często chcielibyśmy się kontaktować z dzieckiem. Mogą to być wybrane dni tygodnia, wybrane weekendy , święta, ferie, wakacje. W przypadku kiedy ten przysłowiowy co drugi weekend to za mało, można śmiało zaproponować jedno czy dwa popołudnia w tygodniu, z noclegiem u rodzica. Chcę zwrócić uwagę Państwa, że wnioski do sądu należy formułować precyzyjnie. Dobrze jest podać, że np. odbieramy dziecko w piątek o 16.00 z przedszkola, a odwozimy do miejsca zamieszkania w niedzielę do godz. 20.00.

Kolejne pytanie, które się pojawia to kto może wnieść o uregulowanie kontaktów z dzieckiem?:

Oczywiście o uregulowanie kontaktów z dzieckiem może wnieść rodzic, o czym była już mowa,  jednak nie tylko on. Podobne uprawnienia do kontaktów z dzieckiem jak rodzice mają także rodzeństwo, dziadkowie, powinowaci w linii prostej np. ojczym, macocha, żona dziadka,  inne osoby, jeżeli sprawowały nad dzieckiem opiekę przez dłuższy czas.  Osoby również w sytuacjach, gdy jest ograniczany ich kontakt z dzieckiem, mogą prosić o sądowne uregulowanie kontaktów. Sąd wówczas bada, czy pomiędzy tą osobą a dzieckiem istnieje więź, jak jest silna i jak mocno dziecko potrzebuje kontaktu z wnioskodawcą, a w szczególności czy jego dobro ucierpi jeśli tego kontaktu nie będzie.

Często przy orzeczeniu rozwodu strony zadają pytanie – czy to orzeczenie jest już na zawsze tzn. do czasu gdy dzieci ukończą 18 lat?

Warto wiedzieć, iż przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednoznacznie wskazują, że sąd opiekuńczy może zmienić rozstrzygnięcie w sprawie kontaktów, jeżeli wymaga tego dobro dziecka. Zmiana rozstrzygnięcia polega na tym, że sąd postanowieniem zmienia terminy czy częstotliwość spotkań rodzica z dzieckiem, jeżeli uzasadniają to okoliczności (np. jedno z rodziców, z którym dziecko nie przebywa stale, zmieniło pracę i spotkania w dotychczasowych terminach są niemożliwe). Zmiana rozstrzygnięcia w sprawie kontaktów może polegać także na tym, że sąd zniesie poszczególne zakazy bądź inne środki, i np. zezwoli na spotykanie się z dzieckiem bez obecności drugiego z rodziców albo opiekuna czy zezwoli na zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu. W celu zmiany ustalonych kontaktów należy złożyć do Sądu Rejonowego wniosek o zmianę postanowienia w sprawie ustalenia kontaktów z dzieckiem. Taki wniosek podlega opłacie w kwocie 40 zł.

Gdzie można złożyć wniosek?

Wniosek o uregulowanie kontaktów z dzieckiem, składa się do Sądu Rejonowego – Wydziału Rodzinnego i Nieletnich według miejsca zamieszkania dziecka. Wysokość opłaty o uregulowanie kontaktów z dzieckiem wynosi 40 zł. Do wniosku należy dołączyć odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, ewentualnie orzeczenie o rozwodzie. We wniosku trzeba określić jak widzimy nasze kontakty tzn. w jakie dni i godziny chcemy spotykać się z dzieckiem. Warto również zgłosić dowody na potwierdzenie okoliczności uzasadniających żądanie uregulowania kontaktów tj. na przykład wskazać świadków, którzy mogą potwierdzić że do kontaktów nie dochodziło lub że nasza więź z dzieckiem jest bardzo silna i wymaga częstych kontaktów.